نقاشی: لوئیز الیزابت ویژ لوبرن

لوئیز الیزابت ویژ لوبرن (Louise Élisabeth Vigée Le Brun) نقاش فرانسوی (1755-1842) و از موفق‌ترین و گران‌ترین نقاشان پرتره قرن هجدهم بود.

در دوره او، هنر بانوان با اهمیت تلقی نمی شد، اما ماری آنتوانت قدر وی را دانست و او را آکادمی سلطنتی دعوت کرد، اما بدنبال انقلاب مجبور به فرار از فرانسه شد. وی به شوخ طبعی و زیبایی شهرت داشت و در سن ۲۳ سالگی اولین تابلو از مجموعه ماری آنتوانت را کشید.

در کل بیش از 600 پرتره از وی بجا مانده است که مشهورترین آثارش پرتره‌هایی از ملکه ماری آنتوانت هستند، مانند «ماری آنتوانت با لباس سفید» یا «ماری آنتوانت با فرزندانش».

تابلوی ماری آنتوانت و فرزندانش (۱۷۸۷)، تلاشی برای بهبود تصویر ملکه و ارتباط با مردم سفارش داده شد، چرا که مردم و مطبوعات قضاوت های منفی علیه ملکه داشتند.

در این پرتره، ملکه در کاخ ورسای نشسته بر تختی با شکوه در لباسی ساده و آبرومند و در حال مراقبت از فرزندان پادشاه است. لویی جوزف، در سمت راست، به گهواره‌ای خالی اشاره می‌کند که نشان‌دهنده از دست دادن اخیر فرزند توسط ملکه است و می خواهد ترحم مردم را جلب کند

لو برن در ابتدا به دلیل عدم محبوبیت ملکه و ترس از واکنش منفی مردم، از نمایش این پرتره می‌ترسید، تا حدی که خود را در خانه حبس کرد و بی‌وقفه برای موفقیت آن دعا می‌کرد. با این حال، او خیلی زود از استقبال مثبت از این پرتره خوشحال شد. پادشاه از نقاشی تمجید کرد و به او گفت: «من چیزی در مورد نقاشی نمی‌دانم، اما از طریق شما عاشق آن می‌شوم». این پرتره در تالارهای ورسای آویزان بود و ملکه در هنگام عبور از سالن، از کنار این اثر می گذشت.

رنگ‌ها گرم و متعادل‌اند و برخلاف زرق‌وبرق پرتره‌های درباری، لباس ملکه از پارچه‌ای سنگین و تیره است تا وقار و نجابتش را القا کند.

نور از سمت بالا بر چهره ملکه و فرزندانش می‌تابد و هاله‌ای معنوی به صحنه می‌دهد.

پشت سر آنان پرده‌ای سرخ و پس‌زمینه‌ای تیره وجود دارد که نگاه بیننده را بر خانواده متمرکز می‌کند.

نقاشی به‌روشنی از ترکیب‌بندی مریم مقدس با مسیح کودک و فرشتگان الهام گرفته است.

هدف آن بود که ماری آنتوانت به‌صورت “ملکه‌ای مادر و فداکار” به مردم معرفی شود، نه زنی اشرافی و دور از واقعیت.

این اثر نوعی تبلیغ سلطنتی بود تا چهره او را در برابر اتهامات عمومی تطهیر کند.

اما نتوانست وجههٔ ملکه را به‌طور کامل نجات دهد. تنها دو سال بعد، انقلاب آغاز شد و ماری آنتوانت سرانجام در ۱۷۹۳ اعدام شد.

بااین‌حال، این اثر امروز یکی از احساس‌برانگیزترین و انسانی‌ترین پرتره‌های سلطنتی قرن هجدهم محسوب می‌شود و جایگاهی ویژه در تاریخ هنر دارد.

بعدها، در طول امپراتوری اول، پرتره‌ای از ملکه در حال عروج به آسمان به همراه دو فرشته، که اشاره به دو فرزند از دست رفته‌اش داشت، و لویی شانزدهم نشسته بر دو ابر، نقاشی کرد. این نقاشی با عنوان «تجلیل ملکه» (Apotheosis of the Queen) نامگذاری شده و در کلیسای کوچک بیمارستان ماری ترز، به نمایش درآمد، اما در مقطعی از قرن بیستم ناپدید شد.

خود نگاره با کلاه حصیری (گالری ملی لندن)